Uitreiking Jack van Asten prijs aan Jan Huys

Jury rapport Jack van Asten prijs 2011

De jury was unaniem in haar oordeel om aan hem de Jack van Astenprijs toe te kennen.
Hij heeft veel betekent voor  onze beroepsgroep en ons beroep.

Met het schrijven van zijn boek “Sterilization of Medical Supplies by Steam” heeft hij in 1996 vanuit het niets een standaardwerk geschreven over het stoomsterilisatieproces. Na het verschijnen van de eerste, Engelstalige, versie zijn er inmiddels vele vertalingen gevolgd en is het boek niet meer weg te denken uit de (inter)nationale sterilisatiewereld en opleidingen.
Hij heeft in begrijpelijke taal en met duidelijke tekeningen de moeilijke, onzichtbare, materie begrijpelijk gemaakt voor een groot aantal medewerkers in binnen- en buitenland. Hij is dan ook een uitstekende vertegenwoordiger van de Nederlandse sterilisatiekennis waarvan Jack zo’n uitgesproken voorbeeld was.
Zijn boek is inmiddels een onmisbaar standaard onderdeel geworden van de  beroepsopleiding voor medewerkers steriele medische hulpmiddelen
De winnaar is ook actief in vooral Azië en Afrika om de mensen daar te onderwijzen in het steriliseren van chirurgische instrumenten met de beperkte middelen en materialen die zij ter beschikking hebben en geeft hij les over hoe de betreffende apparatuur te onderhouden. 
Door deze onmetelijke inzet in andere delen van de wereld en zijn enorme passie voor ons vakgebied heeft hij er zorg voor gedragen dat Nederland op het gebied van sterilisatie op de kaart is gebleven en dat wij mede door hem een mondiale uitstraling hebben.
Vandaag is het boek “Sterilisatie van medische Hulpmiddelen met stoom” uitgebracht in een nieuwe druk waarbij een hoofdstuk is toegevoegd over reinigen en desinfecteren hetgeen betekent dat hij nog niet uitgeschreven is en nog steeds actief met het vak bezig is. We wachten dan ook met smart op de beloofde vervolgdelen van zijn boek

De jury reikt dan ook met veel genoegen de eerste Jack van Asten prijs uit aan; Jan Huys.

Jury Jack van Astenprijs 2011
Sterilisatie Vereniging Nederland.

Wie is Jan Huys?

Inmiddels al weer meer dan 28 jaar geleden vertrok ik als technicus naar Ghana (West Afrika) waar ik 7 jaar zou blijven. Ik was verantwoordelijk voor het opzetten van een onderhoudsdienst voor de ziekenhuizen van de missie-gezondheidszorg. Aanvankelijk richtte het werk zich vooral op het daadwerkelijk uitvoeren van reparatie en onderhoud aan apparatuur in de breedste zin van het woord. In later jaren verschoven de taken zich steeds meer naar organisatorische activiteiten en vooral ook training. Het bleek dat voor de meeste apparatuur uitgebreid studiemateriaal beschikbaar was. Echter voor sterilisatie bleef het beperkt tot vaak karige gebruiksaanwijzingen van fabrikanten zonder verdere achtergrondinformatie. Na afloop van het contract in Ghana werd ik gevraagd een aanzet te maken voor cursusmateriaal voor ziekenhuistechnici en koos dan ook sterilisatie als thema. Het was begin jaren 90; de tijd dat hier in Nederland de sterilisatiewereld enorm in beweging was. Nederland stond in de voorlinie van ontwikkelingen op dit terrein. De Richtlijnen Steriliseren en Steriliteit waren onlangs geformuleerd en vormden de grondslag voor de eerste Europese Normen met betrekking tot sterilisatie.
Om informatie te verzamelen kwamen er contacten met het bedrijfsleven en onder andere het RIVM, waar indertijd de legendarische Jack van Asten met strakke hand steriliserend Nederland aanstuurde. Uit de informatie die langzaam maar zeker werd verzameld kon de eerste Engelse uitgave ontstaan, die onder auspiciën van de ESH (de voorloper van het huidige WFHSS) in 1996 werd uitgegeven. In die periode richtte ik mijn bedrijfje op: HEART Consultancy. Met als aandachtsgebieden het beheer van apparatuur in de gezondheidszorg en sterilisatie van medische hulpmiddelen. In 1997 ontving ik de eerste uitnodiging om een cursus voor technici te geven aan de Mombasa Polytechnic in Kenya. Vele andere plaatsen in Afrika volgden: Uganda, Tanzania, Malawi, Senegal, Burkina Faso, Zuid-Afrika, Nigeria, Kameroen, Centraal Afrikaanse Republiek. Later ook in het verre en midden-oosten: Indonesie, Israel en Jordanie. Vaak heb ik me verwonderd hoe het zo kon gaan: dat het onderwerp sterilisatie me de mogelijkheid zou bieden kennis te maken met mensen wereldwijd. In veel landen is het inzetten van hightech autoclaven niet haalbaar en wordt met handbediende sterilisatoren gewerkt. Om te waarborgen dat ook met dergelijke autoclaven optimaal gewerkt kan worden, werd er in samenwerking met Hogeschool Enschede en later de TU in Eindhoven onderzoek gedaan naar de verbetering sterilisatieprocessen in deze autoclaven. Tijdens diverse congressen kreeg ik de gelegenheid de enorm moeilijke omstandigheden waarin vele collega’s in vele landen moeten werken, onder de aandacht te brengen. Sinds enkele jaren werk ik nauw samen met het Engelse Health Partners International, een bureau in Engeland dat zich richt op projecten binnen de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden.
Door de vele contacten en cursussen ontstond belangstelling voor andere vertalingen van het boek: Er kwam een versie in het Spaans (1999), Indonesisch (2006), Frans (2008), Turks (2008) en Pools (2010). De Engelse versie kwam in 2010 in haar derde herziene druk uit. Als het allemaal gaat lukken zullen binnen een jaar de Russische en Japanse versies verschijnen. Ook kwam er de vraag uit Nederland; met als resultaat dat in samenwerking met het bedrijf Interster in Wormerveer, in 2007 de eerste Nederlandse versie verscheen. Nu, in 2011, tijdens het jaarcongres van de CSC, sinds dat moment SVN, Sterilisatievereniging Nederland, werd de tweede vernieuwde Nederlandse druk aangekondigd..!
Vooral het verzorgen van cursussen blijkt steeds weer een een fascinerende ervaring. Het zien hoe mensen enthousiast raken als je kan helpen inzicht te geven. Het mooiste wat je als cursusleider kan overkomen is wel, als een groep cursisten aandachtig naar je luistert... Als je de groep gefascineerd kan krijgen voor het eigen vak... Zoals een deelnemer tijdens een afscheidsfeest het aangaf: ik kreeg meer dan kennis alleen; ik kreeg inzicht. Ik kreeg een verrijking van mijn leven... Door de jaren heen kreeg ik enorm veel respect voor die medewerkers. Zij die zich zo willen inzetten voor hun werk in hun eigen ziekenhuis, vaak gelegen in de verste uithoeken van het platteland. Voor hun werk in hun eigen afdeling, waar vaak maar heel, heel beperkte middelen beschikbaar zijn! Ik denk dat zij het zijn, ieder van hen, die de Jack van Asten prijs verdienen...

Jan Huys, Wageningen, November 2011